Thailand

Wai Khru: de ceremonie waarin Sak Yant dragers hun leraar eren

Wai Khru: de ceremonie waarin Sak Yant dragers hun leraar eren

Wai khru betekent eer betuigen aan de leraar. Lees wat de ceremonie inhoudt, van school en muay thai tot het festival bij Wat Bang Phra, en wat het betekent voor jouw Sak Yant.

Wai khru betekent letterlijk "eer betuigen aan de leraar", en het is een van de belangrijkste ceremonies in de Thaise cultuur. Bij Sak Yant is het de jaarlijkse bijeenkomst waarop dragers hun meester en de hele lijn van leraren achter hun yant eren, en waarop in de traditie de kracht van het yant wordt vernieuwd. Het bekendste wai khru festival vindt plaats bij Wat Bang Phra, meestal in maart.

Wat betekent wai khru?

Wai khru bestaat uit twee woorden die samen een houding beschrijven: respect voor wie je iets heeft geleerd. De wai is het bekende Thaise gebaar waarbij je je handpalmen tegen elkaar legt en licht buigt. Khru betekent leraar en is verwant aan het Sanskriet guru.

In Thailand schept wie jou iets leert een band voor het leven. Met de wai khru erken je die band: je bedankt je leraar, je vraagt om zijn zegen en je belooft het geleerde met zorg te dragen.

Bij Sak Yant reikt die band verder dan één persoon. De meester die jouw yant zet, leerde het zelf van een leraar, die het weer van een eerdere leraar leerde. Zo loopt de keten terug door een traditie die meer dan 2.000 jaar oud is. In veel lijnen worden ook de ruesi geëerd, de kluizenaar-wijzen die als de eerste leraren van deze kennis gelden. Een wai khru eert die hele keten.

Wai khru op school en in de muay thai

Wai khru bestaat niet alleen in tempels, en juist dat verklaart waarom het bij Sak Yant zo zwaar weegt.

Op Thaise scholen houden leerlingen aan het begin van het schooljaar een wai khru ceremonie, vaak op een donderdag. Ze bieden hun leraren schalen aan met bloemen en planten die elk iets betekenen. Gras dat snel groeit, staat voor kennis die zich verspreidt. De dok khem, een bloem waarvan de naam naar een naald verwijst, staat voor een scherpe geest. Daarna knielen ze en maken ze de wai.

In de muay thai zie je het voor elk gevecht. De vechter knielt, buigt en voert de wai khru ram muay uit: een langzame, ritmische dans waarmee hij zijn leraar, zijn kamp en de traditie eert. Hij draagt daarbij vaak de mongkhon, een hoofdband die door zijn leraar is gezegend. Pas daarna begint het gevecht.

Ook in de klassieke Thaise dans en muziek is wai khru een jaarlijkse traditie. De gedachte is overal dezelfde: je begint niet aan iets waardevols zonder eerst te erkennen van wie je het hebt.

Het jaarlijkse festival bij Wat Bang Phra

Het bekendste wai khru voor Sak Yant dragers vindt plaats bij Wat Bang Phra, de tempel ten westen van Bangkok. Het wordt meestal in maart gehouden. De precieze datum volgt de kalender van de tempel en verschilt per jaar, dus kijk altijd na wanneer het valt als je erheen wilt.

Op die dag komen duizenden dragers samen. Velen zijn er al vroeg en nemen plaats in lange rijen voor het podium waar de monniken en meesters zitten. Ze brengen offergaven mee, zoals bloemen, wierook en kaarsen. Daarna volgen gezamenlijke gebeden en mantra's, en zegenen de monniken de menigte.

Het is het hete seizoen in Thailand en het terrein is vol. Voor buitenstaanders oogt het soms als een spektakel, maar voor de dragers is het een plechtige dag van dankbaarheid.

Khong khuen: de trance

Het moment waar het festival om bekendstaat, heet khong khuen. Letterlijk betekent het zoiets als "het komt naar boven": de kracht van het yant komt op in de drager.

Tijdens de gebeden raken sommige dragers in trance. In de traditie nemen ze dan de geest aan van het dier of de figuur in hun yant. Iemand met een tijger brult en stormt naar voren, iemand met een Hanuman beweegt zich als een aap. Helpers vangen hen op voordat ze het podium bereiken, en een monnik of helper brengt hen weer tot rust, vaak door over hun oren te wrijven.

Niet iedereen raakt in trance, en dat zegt niets over de waarde van je yant. Binnen de traditie wordt het gezien als een teken dat de kracht leeft, niet als een maatstaf.

Het vernieuwen van de kracht van het yant

In de traditie is een Sak Yant geen afgerond product. De zegening aan het eind van de sessie geeft het yant zijn kracht, en de levensregels houden die kracht in stand.

Tijdens het wai khru festival zegenen de monniken de aanwezigen opnieuw, met mantra's en gewijd water. Voor de dragers staat dat voor het opladen van hun yant. Tegelijk vernieuwen ze hun eigen belofte: ze bedanken hun leraren en nemen zich opnieuw voor om volgens de regels te leven.

Dat tweede deel weegt even zwaar. In de traditie verzwakt de kracht van een yant als je de regels breekt. Wai khru is dus ook een moment om terug te kijken op hoe je het afgelopen jaar hebt geleefd.

Wat wai khru betekent als je in Europa een Sak Yant laat zetten

De kern van wai khru, respect voor de leraar en voor wat je van hem ontvangt, kun je overal leven.

Dat begint bij je keuze. Een Sak Yant laat je zetten bij iemand die de traditie zelf van een leraar heeft geleerd, niet bij iemand die de stijl nadoet. Lees daarom waarom je een Sak Yant bij een echte meester laat zetten. Silas van Gemert heeft ruim 25 jaar ervaring en ging vanaf 2010 jarenlang in de leer bij monniken in Thailand. Lees meer over Silas van Gemert.

Respect zie je ook terug in hoe je de sessie ingaat. Je kiest een yant op intentie, je luistert naar de uitleg en je neemt de levensregels serieus. Het yant wordt handpoked, op de traditionele manier, en aan het eind van de sessie volgt een zegening. Dat moment is in wezen een kleine wai khru: je ontvangt iets uit de traditie en je belooft er zorgvuldig mee om te gaan.

Ook thuis kun je de gedachte van wai khru een plek geven, met een vast moment in het jaar waarop je stilstaat bij je yant en bij de regels. Het gaat om de houding, niet om de plek. Wie het gebaar zelf op de huid wil dragen, kan kijken naar het ontwerp met de knielende krijger in wai. En twijfel je als westerling of een Sak Yant bij je past, lees dan ons stuk over respect en toe-eigening.

Veelgestelde vragen over wai khru (FAQ)

Wat betekent wai khru precies?

Wai khru betekent eer betuigen aan de leraar. De wai is het Thaise gebaar met de handpalmen tegen elkaar, khru betekent leraar. Bij Sak Yant eer je daarmee je meester en de lijn van leraren achter je yant.

Wanneer is het wai khru festival bij Wat Bang Phra?

Meestal in maart. De precieze datum volgt de kalender van de tempel en verschilt per jaar. Wil je erheen, kijk dan ruim van tevoren na wanneer het dat jaar valt.

Raakt iedereen tijdens wai khru in trance?

Nee. Khong khuen overkomt een deel van de dragers, de meesten zitten de ceremonie rustig uit. In de traditie zegt een trance niets over de waarde of de kracht van jouw yant.

Moet ik naar Thailand om de kracht van mijn yant te vernieuwen?

Nee. Het festival is voor veel dragers een bijzondere gelegenheid, maar geen verplichting. In de traditie houd je de kracht van je yant vooral in stand door volgens de levensregels te leven.

Wil je een Sak Yant laten zetten met de aandacht en het respect die bij de traditie horen? Je bent welkom in de studio in Breda, naast de Grote Kerk. De studio werkt op afspraak en vraagt geen aanbetaling. Plan hier je afspraak.

Recente blogs

Verdiep je verder in Sak Yant, tradities en tattoo-verzorging.

Bekijk alle blogs
Volg onsInstagramTikTokFacebook