Oog tattoo betekenis: van het derde oog tot het Boeddha-oog

Wat betekent een oog tattoo? Het derde oog, het oog van Horus, het alziend oog, het boze oog en het Boeddha-oog uit de Sak Yant traditie uitgelegd.

Een oog is een van de sterkste symbolen die je kunt laten tatoeëren. Het kijkt terug. Of het nu gaat om het derde oog, het oog van Horus, het alziend oog of het Boeddha-oog: in bijna elke cultuur staat een getekend oog voor waakzaamheid, inzicht en bescherming. Binnen de Sak Yant traditie heeft het oog een eigen ontwerp, het Boeddha-oog, en het wordt ook gelezen in de Unalome.

In dit artikel lees je wat een oog tattoo betekent, welke oog-symbolen er zijn en waar ze vandaan komen, en wat het Boeddha-oog als yant zo bijzonder maakt.

Wat betekent een oog tattoo?

Een oog ziet wat verborgen is. Daarom staat een oog tattoo bijna altijd voor een van drie dingen, of voor alle drie tegelijk. Ten eerste waakzaamheid: een oog dat blijft kijken, ook als jij afgeleid bent. Ten tweede inzicht: dieper zien dan de buitenkant, door illusies en schijn heen. Ten derde bescherming: een oog dat kwaad opmerkt voordat het je raakt, of het terugkaatst.

Welke van die drie de boventoon voert, hangt af van het symbool dat je kiest. Een oog uit Egypte vertelt iets anders dan een oog uit de Himalaya.

De bekendste oog-symbolen

Het derde oog

Het derde oog komt uit de hindoeïstische en yogische traditie. Het wordt geplaatst tussen de wenkbrauwen en staat voor innerlijk zien: intuïtie, bewustzijn en inzicht dat verder gaat dan wat je met je gewone ogen waarneemt. De god Shiva wordt vaak afgebeeld met een derde oog op zijn voorhoofd.

De ogen van Boeddha

Op de grote stoepa's in Nepal, zoals Boudhanath en Swayambhunath in Kathmandu, kijken aan vier kanten twee grote ogen uit over de vallei. Ze worden de wijsheidsogen genoemd en staan voor de alziende wijsheid van de Boeddha, die in alle richtingen tegelijk kijkt.

Het oog van Horus

Het oog van Horus komt uit het oude Egypte. In de mythe verliest de valkengod Horus zijn oog in een gevecht, waarna het wordt hersteld. Het symbool staat daarom voor bescherming, genezing en heelheid, en werd gedragen als amulet.

Het alziend oog

Het oog in een driehoek, omgeven door stralen, heet het alziend oog of het oog van de Voorzienigheid. Het komt uit de christelijke kunst en staat voor een God die over de mensen waakt. Later werd het ook gebruikt door de vrijmetselarij, en het staat op het Amerikaanse dollarbiljet.

Het boze oog

Het blauwe oog-amulet uit Turkije en Griekenland, de nazar of mati, werkt andersom. Het beschermt niet door te zien, maar door af te weren: het kaatst de afgunstige blik van anderen terug. Als tattoo is het een klein, beschermend symbool.

Het Boeddha-oog als Sak Yant

Binnen de Sak Yant traditie heeft het oog een eigen ontwerp: het Boeddha-oog, in het Thai Phra Net. Het staat voor het derde oog van de Verlichte, het vermogen om voorbij illusies en oppervlakkigheid te kijken. Het yant symboliseert wakker bewustzijn: situaties zien zoals ze werkelijk zijn, onoprechtheid bij anderen herkennen en jezelf beschermen tegen geestelijke blindheid.

Wat het ontwerp bijzonder maakt, is dat het naar binnen gericht is. Waar een yant als de Hah Taew of de Gao Yord vooral beschermt tegen wat van buiten komt, herinnert het Boeddha-oog je elke dag aan bewust waarnemen. Het oog kijkt altijd, ook wanneer jij zelf even afgeleid bent. Daarom wordt het vaak gekozen door mensen die mediteren, en door mensen in een overgangsfase die helderheid zoeken.

De Unalome: ook een oog

Minder bekend is dat de Unalome ook wordt gelezen als oog. In het boek van Silas van Gemert staat dat de Unalome ook bekendstaat als het Boeddha-oog of het derde oog van Boeddha. De spiraal onderaan staat voor de chaos van het zoeken, de rechte lijn erboven voor de helderheid die je vindt. Het pad van de Unalome eindigt dus in zien. Wie een ingetogener oog-symbool zoekt, zonder een letterlijk getekend oog, kiest daarom vaak voor een Unalome.

Waar laat je een oog tattoo zetten?

Voor het Boeddha-oog zijn de klassieke plekken de nek en de ruimte tussen de schouderbladen. De gedachte daarachter is mooi: het oog zit achter je en blijft alert waar jij zelf niet kijkt. Het ontwerp is ook geschikt om zichtbaar te dragen, op de arm of in de nek, omdat het rustig en niet te expliciet is. Zoals bij elk heilig symbool geldt: boven de gordel. Meer over plaatsing.

Waar je op let bij een oog tattoo

Een oog lijkt een neutraal symbool, maar veel oog-symbolen hebben een religieuze achtergrond. Het Boeddha-oog en de ogen op de stoepa's horen bij een levende traditie. Behandel ze met hetzelfde respect als een Boeddha tattoo: hoog op het lichaam, en met kennis van wat je draagt. Over respect en toe-eigening lees je meer in Sak Yant als westerling.

Een ander punt is de uitvoering. Een realistisch getekend oog vraagt om schaduw en fijne overgangen, een Boeddha-oog als yant is lijnwerk met heilig schrift. Dat zijn twee verschillende soorten tattoos, en het is goed om vooraf te weten welke je zoekt.

Veelgestelde vragen over de oog tattoo (FAQ)